Menu

Schoonheid en magie van de Finoegrische talen

Filosoferen over taal vanuit een ander perspectief

Schoonheid en magie van de Finoegrische talen
  • Cursusnummer: 22ZN-1G25
  • Vakgebied: Taal en cultuur
  • Locatie: Groningen
  • Seizoen: 2022-najaar
  • Dag: Donderdag
  • Inschrijven voor:
    donderdag 13 oktober 2022
  • Tijd: 14.00-16.00 uur
  • Cursusdata: 27 oktober t/m 1 december
  • Prijs: € 145
  • Aantal colleges: 6
  • Werkvorm: Hoorcollege met ruimte voor vragen en discussie

Schoonheid en magie van de Finoegrische talen

Jacob Grimm, de beroemde taalkundige en sprookjesverzamelaar, noemde Fins een van de mooiste talen ter wereld met een perfecte vorm. Fins en daarmee verwante talen verschillen inderdaad fundamenteel van onze Indoeuropese talen. En dat roept boeiende vragen op over taalontwikkeling, taalcontacten en de invloed van taal op het denken.

In deze hoorcolleges worden vele kanten van het onderwerp taal besproken. Het bestaande taalonderzoek gaat meestal over onze Indoeuropese talen. Daarom komen hier juist veel voorbeelden uit de Finoegrische taalfamilie voor, om u net als Grimm kennis te laten maken met de schoonheid van o.a. het Fins en uw visie te verdiepen.

We zullen bekijken hoe talen ontstaan en hoe ze zich ontwikkelen, enerzijds door interne oorzaken, anderzijds door taalcontacten. Een bekende kwestie is bijvoorbeeld dat we woorden uit andere talen overnemen. Waarom gebeurt dat? En 'verloedert' een taal daardoor?

Een andere basale vraag is of taal uniek is voor de mens. Voor een antwoord zullen we mede naar dierentalen kijken. Ook onderzoeken we of taal ons denken bepaalt. Denken Finnen en Esten anders dan Nederlanders? Als achtergrond komen stukjes historische en vergelijkende taalkunde ter sprake. De cursisten worden aangemoedigd ook hun eigen taalkennis en -achtergrond in te brengen.

Programma

1) Wat is taal – pogingen om tot een definitie te komen. Hoe verander(d)en de opvattingen over taal, hoe was de ontwikkeling van de taalwetenschap en hoe zit het met de dieren?

2) De talenkaart van Europa – hoe is hij tot stand gekomen? Taalfamilies, bijzonderheden, vraagstukken. Hoe anders zijn de Finoegrische talen?

3) Estisch en Fins in het bijzonder – de verschillen tussen Estisch en Fins. Wat zegt ons dat over interne en externe oorzaken van taalverandering?

4) Hoe beïnvloeden talen elkaar – wat is taalvernieuwing, wat is ‘verloedering’, bestaat die wel? Groeien verschillende talen naar elkaar toe ('Standard Average European')?

5) Hoe hangen taal en denken samen – denken Finnen anders dan Nederlanders? De Sapir-Whorfhypothese en enkele kanttekeningen erbij. Opvattingen van andere taalkundigen en filosofen.

6) Vertalen – is elke taal niet uniek, is vertalen van literatuur überhaupt mogelijk? Denk aan het bonmot 'traduttore traditore': de vertaler is een verrader.

Cornelius Hasselblatt

Cornelius Hasselblatt was van 1998 t/m 2014 hoogleraar Finoegrische talen en culturen aan de Rijksuniversiteit Groningen.