De mis in b (‘Hohe Messe’) van Bach

het hoogtepunt uit Bachs oeuvre.

Jaarlijks wordt deze passie op talloze plekken in Nederland voor uitverkochte kerken en concertzalen uitgevoerd. Toch beschouwt menig muziekliefhebber Bachs Mis in b – ook wel de ‘Hohe Messe’ genoemd – als zijn ware meesterwerk. Wie dit monumentale werk nog niet kent of er moeilijk toegang toe vindt omdat de toon van het stuk zo anders is, krijgt nu de gelegenheid in deze lezing van Marcel Zwitser.  

Ruim een kwart eeuw werkte Johann Sebastian Bach aan zijn Mis in b (BWV 232). Twee eerder afzonderlijk gecomponeerde werken in 1724 en 1733 werden waarschijnlijk in de jaren 1740 samengevoegd en aangevuld tot een volledige mis. Van diverse gedeelten is bekend dat Bach gebruikmaakte van eerder gecomponeerd materiaal. Mogelijk beschouwde Bach deze mis als de afsluiting van zijn kerkelijke vocale oeuvre.

Meer nog dan de Matthäus-Passion, biedt de Mis in b een indrukwekkend voorbeeld van Bachs vermogen om de tekst – in dit geval geen Bijbels verhaal, maar een theologisch document – muzikaal te vertolken. Vooral het Credo, de geloofsbelijdenis, met zijn kernachtige geloofsuitspraken over de drie-eenheid, laat zien hoe diep Bach theologisch onderlegd was én hoe hij deze inhoud in muzikale symboliek muzikaal voor het voetlicht wist te brengen.

Tijdens deze studiedag belicht musicoloog Marcel Zwitser zowel de muzikale structuur als de historische en theologische context van Bachs magnus opus.

Afbeelding: BWV 232.III.1 manuscript p.1 (Wikipedia)