Abt Emo en zijn tocht naar Rome

Deze cursus is vol, u kunt zich helaas niet meer aanmelden.
Abt Emo van Wittewierum is één van de meest markante geestelijken uit de Noord-Nederlandse geschiedenis. We kennen hem omdat hij in zijn kroniek Bloemhof schrijft over de moeizame ontstaansgeschiedenis van zijn klooster. Deze kroniek, geschreven in Middeleeuws Latijn op perkament, heeft 800 jaar van oorlogen, overstromingen en branden overleefd en is nu in het gelukkige bezit van de Universiteitsbibliotheek in Groningen.

In het jaar 1211 schenken de parochianen van Wierum hun eigen kerk aan Nijeklooster, het klooster van abt Emo. Maar de bisschop van Münster mengt zich in de zaak. Hij maakt de schenking ongedaan, veroordeelt de abt en wil de kerk bij zijn bisdom inlijven. Emo is diep verontwaardigd over zoveel onrecht. Hij reist midden in de winter naar Rome om zijn recht te gaan halen bij paus en curie en raakt ongewild betrokken bij de grote politieke problemen van zijn tijd: de kruistochten, de strijd om de Duitse keizerskroon en de problemen rond de keizer van Constantinopel.

Ondanks alle tegenslagen tijdens zijn levensgevaarlijke reis waarbij hij midden in de winter over besneeuwde passen trekt, houdt Emo vol en krijgt in Rome uiteindelijk min of meer gelijk. Maar gelijk hebben en gelijk krijgen zijn twee totaal verschillende kwesties...

Programma:

College: 

• Voor de pauze:
  De historische en politieke situatie in de tijd van abt Emo (12e en 13e eeuw).
  Een kort overzicht over de feodaliteit met de keizer aan de top. En over de macht van de Rooms-
  Katholieke kerk onder paus Innocentius III, die zich boven koningen en keizers heeft geplaatst. Wat
  betekenen deze machtsverhoudingen voor Frisia beoosten de Lauwers?
• Na de pauze:
  We verdiepen ons in abt Emo, zijn familie, de omstandigheden waarin hij opgroeide en in de
  keuzes die hij maakte. Hij studeert in Oxford, Parijs en Orléans. Als hij eenmaal abt is, reist hij naar
  Rome om het onrecht dat zijn klooster is aangedaan recht te zetten. Hoe reist men in de Middeleeuwen? Is deze
  machtige paus bereid om iets te doen voor Emo’s prille kloostertje aan de rand van zijn immense rijk?

Excursie naar Noord-Groningen:

• We bezoeken Westeremden, waar Emo geboren is en als schoolmeester de jeugd heeft onderricht. We gaan naar Huizinge, waar hij een aantal jaren pastoor is geweest. We gaan onderweg naar Wittewierum het bronzen beeld van abt Emo bekijken. En tenslotte bezoeken we de kerk en het kloosterterrein van Wittewierum. (Nadere praktische informatie over de excursie volgt.)

Docent Ynskje Penning-van Staalduinen deed vier jaar onderzoek naar abt Emo en schreef de historische roman: Emo’s Labyrint. Zij is tevens beeldhouwer en maakte in 2024 het beeld van abt Emo dat in december 2024 werd onthuld. 

Link naar  de 13e eeuwse Kroniek van Wittewierum in de Universiteitsbibliotheek Groningen.