Hannah Arendt’s analyse van totalitarisme toen en nu

Hannah Arendt vraagt zich in het boek Totalitarisme af hoe het veel gehoorde ‘Dit nooit weer’ na de Tweede Wereldoorlog waar gemaakt zou kunnen worden. Haar doel is om mensen in de toekomst deze stappen te laten herkennen, waarmee wellicht voorkomen zou kunnen worden dat een vrij, intellectueel en progressief land in enkele jaren afglijdt naar een totalitaire staat. 

Hannah Arendt schrijft vanuit de VS over de opkomst en macht van Hitler. Haar grote vraag is hoe een land waar zij, als geassimileerd Joods kind opgroeide en zich intellectueel ontplooide, kon veranderen in een totalitaire staat met gaskamers. Haar analyse ziet zij als noodzakelijk, omdat zij niet gelooft dat ‘dit nooit weer’ enige zekerheid kan bieden als niet alle bouwstenen van deze opkomst en ondergang van het totalitaire systeem zijn doordacht. Zij biedt een uniek persoonlijk filosofisch perspectief dat leidt het beschrijven van een aantal stappen die een land en een leider kan zetten richting een totalitair regime. 
Deze analyse is bedoeld voor een herlezing en toepassing in een toekomstige actualiteit en zo zal ik het ook gebruiken in de colleges. We kijken naar overeenkomsten en verschillen in de huidige tijd.