Onherstelbaar verbeterd?

Over mens & milieu, natuur & cultuur, techniek & ethiek

  • Cursusnummer: 24WV-3D01
  • Vakgebied: Filosofie
  • Locatie: Assen
  • Seizoen: 2024-winter/voorjaar
  • Dag: Donderdag
  • Inschrijven voor: donderdag 11 januari 2024
  • Tijd: 14.45-16.45 uur
  • Cursusdata: 25 januari t/m 4 april, 22 februari vervalt
  • Prijs: € 260
  • Aantal colleges: 10
  • Werkvorm: Hoorcollege met ruimte voor vragen en discussie
  • Cursusmateriaal:

    powerpoints, artikelen, video’s te bekijken of downloaden via https://filosofischedilemmas.wordpress.com/

Onherstelbaar verbeterd?

Kunstmatige intelligentie, nano-technologie, klimaatverandering, autonome robotica, digitale surveillance, bionische mensen, virtual reality, genetische manipulatie, zelf-lerende algoritmen... Ooit thema's in science fiction films en dystopische romans, inmiddels onderwerp van het nieuws en het maatschappelijk debat. Heeft de mens nog grip op de ontwikkelingen?

De mens lijkt altijd te streven naar verbetering; door zijn omgeving naar zijn hand te zetten of door zichzelf te ‘verbeteren’.  Maar zijn er ook negatieve  gevolgen. Er zijn zorgen over  risico’s of zelfs fundamentele ethische bezwaren. Sommigen zien technologie als iets dat de mens beheerst in plaats van andersom.
Hetzelfde geldt voor de rol van ICT in onze samenleving: algoritmes bepalen welke advertenties en welk nieuws we voorgeschoteld krijgen. Ze schatten de waarschijnlijkheid waarmee we fraudeur zijn in, helpen publieke instellingen door algoritmische besluitvorming,
en worden ingeschakeld bij verkiezingen om ons stemgedrag te beïnvloeden. Hoe transparant zijn deze algoritmen? Is de mens nog wel autonoom, of heeft hij de regie uit handen gegeven?
Onze toekomst wordt in de 21e eeuw waarschijnlijk vooral bepaald door biotechnologie, robotica en ICT. Wat betekent dat voor onze toekomst en voor ons (idee van) mens-zijn? Deze cursus focust op de ethische en sociaal-maatschappelijke aspecten van deze technologieën.

 
programma:
1] Homo Faber - de mens als innovatief wezen dat zijn omgeving naar zijn hand zet
2] Homo Moralis - de mens als wezen dat reflecteert op de gevolgen van zijn handelen
3] Pandora’s vat - hoe onvoorziene gevolgen technologie onbeheersbaar maken
4] Onherstelbaar verbeterd? - risico’s en ethische bezwaren tegen ingrijpen in ‘de natuur’
5] Betere mensen - moet 'beter maken' gericht zijn op genezen, of ook op verbetering?
6] De mens-machine - toont de moderne bio-technologie ons de grens van de mens?
7] Big Brother is nudging you - hoe transparant zijn de algoritmen die ons leven bepalen?
8] Wat is wijsheid? – hoe onderscheiden we echt van fake in de informatie-samenleving?
9] De maat van de techniek - is technologie iets dat de mens gebruikt, of hem beheerst?
10] De menselijke maat - hoe krijgen / houden we grip op technologische ontwikkelingen?
 

Edward van der Tuuk
Drs. Edward van der Tuuk studeerde sociale filosofie, wetenschap & samenleving, en ethiek aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij verzorgt cursussen voor HOVO en andere instellingen.