Menu

Het raadsel der runen nader belicht

Onderzoek naar een ongewoon alfabet

Het raadsel der runen nader belicht
  • Cursusnummer: 20WF07
  • Vakgebied: Geschiedenis
  • Locatie: Leeuwarden
  • Seizoen: Winter 2020 (start januari-maart)
  • Dag: Dinsdag
  • Uiterste inschrijfdatum:
    14 Jan 2020
  • Tijd: 13.45-15.30 uur
  • Cursusdata: 28 januari t/m 10 maart, 18 februari vervalt
  • Prijs: € 123.50
  • Aantal colleges: 6
  • Werkvorm: Hoorcollege met ruimte voor vragen en discussie
  • Cursusmateriaal:

    Hand-outs. Verder lezen: Klaus Düwel, 'Runenkunde', Metzler Verlag. Michael Barnes, 'Runes, a Handbook', Boydell Press. Ray I. Page, 'Runes and Runic Inscriptions', Boydell Press

  • Opmerkingen:

    Maximaal 25 deelnemers, plaatsing op volgorde van inschrijving.

Het raadsel der runen nader belicht

Na een algemene inleiding over archaïsche schriftsoorten en de Mediterrane alfabetten die mogelijk het voorbeeld voor de runen zijn geweest gaan we chronologisch te werk. 

We beginnen met de oudste objecten uit Denemarken, Noorwegen, Zweden en Oost Europa. Wie konden lezen en schrijven in een nog sterk orale cultuur? En wat schreven zij dan? We kijken naar de bewegingen in de Volksverhuizingstijd in Europa en zien welke netwerken ontstaan en hoe de macht zich verplaatst na de ineenstorting van het Romeinse Rijk. 

Hoe verspreidt de runenkennis zich en op welk soort objecten ritste men destijds bepaalde boodschappen? Was de runenkennis voorbehouden aan een bepaalde elite? Hoe komt het dat runen in het ene land verdwijnen en in het andere land lang stand houden? Welke rol speelden de runen in de Vikingtijd? 

En tenslotte, wie hielden zich bezig met het onderzoek naar het runenschrift en welke ideeën had men over het ontstaan? 

Programma 

  1. Algemene achtergrondinformatie en een overzicht van de ontwikkeling van het schrift.
  2. Runen in Scandinavië.
  3. Runen en literaire bronnen. Runica manuscripta.
  4. De runen in Nederland en de relatie met runen in Engeland, Frankrijk en Duitsland.
  5. Geschiedenis van de runologie. Welke theorieën spreken het meest aan? Hoe is de huidige stand van zaken?
Tineke Looijenga

Tineke Looijenga studeerde Oude Germaanse Talen en Culturen aan de RUG en promoveerde in 1997 op de oudste runeninscripties van Europa.