Menu

Kerkgebouwen van Constantijn tot Le Corbusier

Architectuur en functie, verlies en behoud

Kerkgebouwen van Constantijn tot Le Corbusier
  • Cursusnummer: 23WV-1G07
  • Vakgebied: Kunst- en cultuurgeschiedenis
  • Locatie: Groningen
  • Seizoen: 2023-Winter/voorjaar
  • Dag: Donderdag
  • Inschrijven voor:
    donderdag 2 februari 2023
  • Tijd: 11.15.13.00 uur
  • Cursusdata: 16 februari t/m 16 maart, 2 maart vervalt. Reservedatum 23 maart
  • Prijs: € 102
  • Aantal colleges: 4
  • Werkvorm: Hoorcollege met ruimte voor vragen en discussie
  • Cursusmateriaal:

    Aanbevolen literatuur: Geert Bekaert: 'Landschap van kerken: 10 eeuwen bouwen in Vlaanderen'. Leuven 1987. Franz-Heinrich Beyer. 'Geheiligte Räume: Theologie, Geschichte und Symbolik des Kirchengebäudes'. Darmstadt: Wissenschaftliche Buchgesellschaft, 2008. 'Kerkinterieurs in Nederland'. M. de Beyer / P. Verhoeven / A. Reinstra eds. Museum Catharijneconvent / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Zwolle 2016 / 3de druk 2019.

  • Opmerkingen:

    Maximaal 25 deelnemers, plaatsing op volgorde van aanmelding

Kerkgebouwen van Constantijn tot Le Corbusier

Het kerkgebouw is een van de meest innovatieve en duurzame creaties van de Europese architectuurgeschiedenis. Nieuwe bouwvormen werden vaak in de kerkbouw beproefd en door hun functie hebben kerken vaak een uitzonderlijke lange levensduur gekend. In een serie van vier colleges komen verschillende hoogtepunten uit de geschiedenis van de kerkbouw aan de orde.

Weinig bouwprojecten zijn zeventien eeuwen lang zo inspirerend gebleken voor opdrachtgevers en architecten als het huis voor de christelijke eredienst. Ook hebben weinig gebouwen over zo’n lange periode op zo’n intensieve wijze tot de verbeelding van de gebruikers en bezoekers gesproken. In deze cursus gaat het niet primair over bouwstijl en techniek, maar over het kerkgebouw als een functionele creatie met een grenzeloos potentieel aan beleving en met een ongeëvenaarde bestendigheid en duurzaamheid.

De vier colleges laten karakteristieke voorbeelden zien van de toepassing van architectonische vormen en ruimteconcepten ten behoeve van diverse functies. Ook gaat het om de vraag hoe opeenvolgende generaties met het overgeleverde gebouw uit het verleden zijn omgegaan vanuit nieuwe behoeften en veranderde visies. Zo komt een breed spectrum van functies en betekenissen in beeld: van tempel, heiligdom, publieke ruimte, toneel voor politieke representatie, tot cultuurpodium en herinneringsplek.

Programma 

  1. Het begin van de kerkbouw in de Late Oudheid: de ‘uitvinding’ van de christelijke basilica, de eerste varianten van bouwtypes in Byzantium en het Westen.
  2. Middeleeuwse abdijkerken, pelgrimskerken en kathedralen én dorpskerken in Noord-Nederland: monumenten van een alom tegenwoordige religie.
  3. Monumenten van Reformatie, Contrareformatie en Verlichting: de herbezinning op het kerkgebouw in de Nieuwe Tijd door veranderingen van gebruik en visie.
  4. Kerkbouw van de Verzuiling en Secularisatie: kerken in Nederland in de negentiende en twintigste eeuw in internationaal perspectief. De kerk als ‘religieus erfgoed’.
Sible de Blaauw

Professor Sible de Blaauw is emeritus hoogleraar Vroegchristelijke Kunst en Architectuur, Radboud Universiteit Nijmegen.