Menu

Energie drijft de evolutie aan

Verleden heden en toekomst van de energievoorziening

Energie drijft de evolutie aan
  • Cursusnummer: 22ZN-3D05
  • Vakgebied: Natuurwetenschap
  • Locatie: Assen
  • Seizoen: 2022-najaar
  • Dag: Woensdag
  • Inschrijven voor:
    woensdag 21 september 2022
  • Tijd: 14.00-16.00 uur
  • Cursusdata: 5 oktober t/m 16 november, 19 oktober vervalt
  • Prijs: € 145
  • Aantal colleges: 6
  • Werkvorm: Hoorcollege met ruimte voor vragen en discussie
  • Cursusmateriaal:

    Syllabus (ca.130 pagina’s) verkrijgbaar via de docent. De syllabus kan via email tot 10 juli worden besteld bij de docent, tjareijers@hetnet,nl. Kosten €20,00. De syllabus wordt de eerste cursusdag geleverd. De powerpoint van deze cursus wordt niet digitaal beschikbaar gesteld.

Energie drijft de evolutie aan

De aardgeschiedenis kent vijf energie omwentelingen. De eerste bij het ontstaan van de aarde, de volgende van het leven, en die van de mens. Die leerde vuur te controleren en andere energiebronnen te ontwikkelen, ook toekomstige. Deze energie omwentelingen brachten ons in het Antropoceen. De gevolgen bedreigen de leefbaarheid van de aarde.    

Met reuzenstappen gaan we door fasen van gebruik van energie. De eerste was die bij het ontstaan van de aarde. Daarna volgde de energie van het leven, dan die van de mens, die energie in diverse vormen leerde gebruiken. 
We staan stil bij de gevolgen daarvan voor samenleving en aarde. Menselijke kennis en capaciteit namen toe door uitvindingen. Verhoogde menselijke kennis veranderde menselijk handelen. Vernieuwingen verspreidden zich. 
Nu al wijzen zulke veranderingen op verdere veranderingen als nieuwe energievormen worden gebruikt . Daardoor kunnen in de toekomst onverwachte socio-technologische ontwikkelingen ontstaan. Daarbij kan geleerd worden van vroege symbiotische levensvormen uit het begin van de aardgeschiedenis. Die veranderden het leven dat in de toekomst ook onvermijdelijk zal veranderen. 
Nu al kondigen macroscopische signalen toekomstige rampen en ontwikkelingen aan. De opwarming van de aarde en de klimaatsverandering zijn daarvan de sprekendste voorbeelden. Op aarde kan de menselijke ecologische voetafdruk worden gemeten die disproportioneel groeit. Om dat tegen te gaan moet uitsluitend gebruik worden gemaakt van zonne- energie en daarvan afgeleide wind- en getijden energie. 
Deze cursus bespreekt hoe in het verleden, het heden en de toekomst energie de evolutie aandrijft. 

Programma
- Vijf energie omwentelingen. Korte karakteristiek van de vorming van aarde, oceanen, atmosfeer en leven. Zuurstofafhankelijkheid van het leven.  

 - Leven gebruikt zonlicht. Alle levensvormen lieten resten na. Dat is de basis  van steenkool, olie en gas als fossiele energiebronnen.  

- Menselijke vuurbeheersing leidde tot beter bereid voedsel, groeiende hersenen, ontwikkeling van spraak, sociaal handelen, landbouw en gemeenschappen.                          

- Culturen en staten groeiden en bloeiden op wind, water en hout energie tot energiegrenzen werden bereikt en steenkool redding moest brengen. De eerste industriële revolutie.  

-  Aardolie en aardgas namen over, evenals daarvan afgeleide elektriciteit. Deze verdere industriële revoluties leidden tot toenemende aardse verontreiniging.  

- De Grote Versnelling (post 1950) plaatste druk op aardse systemen en bracht ons in het Antropoceen. Hoe overleven wij dat?    

 

Tom Reijers

Tom Reijers was exploratiegeoloog voor Shell. Hij geeft tegenwoordig HOVO-cursussen en gastlessen op scholen.