Menu

De Essays van Michel de Montaigne

De Essays van Michel de Montaigne
  • Cursusnummer: 22ZN-1G05
  • Vakgebied: Filosofie
  • Locatie: Groningen
  • Seizoen: 2022-najaar
  • Dag: Vrijdag
  • Inschrijven voor:
    vrijdag 2 september 2022
  • Tijd: 14.15-16.00 uur
  • Cursusdata: 16 september t/m 25 november, 21 oktober vervalt
  • Prijs: € 232
  • Aantal colleges: 10
  • Werkvorm: Hoorcollege
  • Cursusmateriaal:

    Aanbevolen literatuur: Michel de Montaigne, 'De Essays' (vertaald door Hans van Pinxteren), Athenaeum – Polak & Van Gennep, 2019 (€45 – zelf aanschaffen)

De Essays van Michel de Montaigne

In zijn alom geprezen Essays belicht Michel de Montaigne (1533-1592) op originele en eloquente wijze het veelzijdige en veranderlijke wezen van de mens. De in totaal 107 opstellen, waarvoor Montaigne als eerste de term ‘essais’, oftewel proeven of probeersels muntte, worden beschouwd als filosofische en literaire hoogtepunten van de Renaissance.

In dit tijdperk greep men graag terug op de hoge idealen en de krachtige stijl van de grote schrijvers en denkers uit de klassieke oudheid, om aldus gehoor te geven aan de eveneens klassieke oproep ‘ken uzelf’. Ook Montaigne is bovenal geïnteresseerd in de aard van de mens, waarover hij opheldering poogt te verschaffen door in het bijzonder zijn eigen persoon aan een nauwgezette analyse te onderwerpen. Zijn Essays bevatten talloze intrigerende zelfbespiegelingen, die aanleiding geven tot verrassende, tegendraadse en opvallend moderne inzichten. Steevast benadert Montaigne zijn onderwerp op eigenzinnige en autonome wijze, waarbij hij zich laat kennen als een ware vrijdenker, die zijn lezers aldus lijkt te willen aansporen om zelf na te denken en zich niet gemakzuchtig te voegen naar bestaande en gebruikelijke opvattingen. Met name zijn bereidheid en zijn vaardigheid om vraagstukken vanuit meerdere perspectieven te belichten hebben hem de reputatie van tolerante en onafhankelijke denker bezorgd.

Programma
In de Essays van Montaigne passeren vele en zeer uiteenlopende onderwerpen de revue, van verheven en vertrouwde thema's als vriendschap, standvastigheid, roem en de dood, tot meer alledaagse en persoonlijke kwesties als luiheid, angst, eenzaamheid of kledingstijl, die alle met talloze verwijzingen naar klassieke auteurs worden geïllustreerd. Niet zelden geeft hij blijk van affiniteit met de traditie van het stoïcisme, maar meestal bedient hij zich van de methoden van de sceptici, met het doel om menselijke kenpretenties aan de kaak te stellen of te relativeren en zodoende de socratische wijsheid dat menselijke kennis vooral besef van eigen onwetendheid behelst kracht bij te zetten. In de colleges zal aan de hand van de Nederlandse vertaling van de Essais aandacht worden besteed aan zowel de rijke diversiteit als ook de centrale filosofische thematiek.

Arend Klaas Jagersma

Arend Klaas Jagersma studeerde filosofie. Momenteel is hij werkzaam als zelfstandig onderzoeker en docent filosofie. Sinds 1996 verzorgt hij colleges voor meerdere hovo-instellingen.