Menu

Stenen kunnen spreken. Introductie in de geologie

Geologische geschiedenis, wetten, tijd, ruimte, krachten en gesteentesoorten

Stenen kunnen spreken. Introductie in de geologie
  • Cursusnummer: 22WV-1G18
  • Vakgebied: Natuurwetenschap
  • Locatie: Groningen
  • Seizoen: 2022-winter/voorjaar
  • Dag: Dinsdag
  • Inschrijven voor:
    11 Jan 2022
  • Tijd: 13.00-15.30 uur
  • Cursusdata: 25 januari t/m 5 april, 22 februari vervalt
  • Prijs: € 232
  • Aantal colleges: 10
  • Werkvorm: Hoorcollege met ruimte voor vragen en discussie
  • Cursusmateriaal:

    Syllabus, verkrijgbaar via de docent, € 20. Enige weken voor aanvang van de cursus ontvangt u een mail met de vraag of u de syllabus af wilt ontvangen.

  • Opmerkingen:

    De powerpoint van dit college wordt niet digitaal beschikbaar gesteld

Stenen kunnen spreken. Introductie in de geologie

Vanaf de vroege prehistorie is er interactie mens-aarde. Vanaf ongeveer 1800 tot heden ontstaat de wetenschap Geologie. Belangrijke inzichten waren geologische tijd en ruimte, wetten voor de gesteente opeenvolging (stratigrafie) de interactie klimaat-zeespiegelbewegingen en hoe grote aardkorst structuren werden gevormd. 

Acceptatie van geologische tijd was lang in conflict met religieuze dogma’s maar was beslissend voor de geologie. Daarmee werd de werking begrepen van de boetserende krachten binnen en buiten de vaste aarde. In de gesteentekringloop hebben stollings-, metamorfe- en sedimentaire gesteenten een vaste plaats. 
Die gesteentesoorten worden bepaald door korrel- en kristal kenmerken, hun scheikundige samenstelling en kristalvormen van elkaar onderscheiden. 
In sedimentaire gesteenten zijn bovendien fossielen belangrijk. Die helpen bij het vaststellen van afzettingsmilieu en relatieve ouderdom van het gesteente en bepalen soms de economische betekenis van de stenen. 
Zeespiegelschommelingen blijken in relatie te staan tot klimaatwisseling en veranderende krachtenverdeling in de vaste aarde. Daardoor kunnen aardbevingen, tsunami's, massa afschuivingen en vulkaanuitbarstingen ontstaan. 
Tenslotte kunnen gesteentelagen, verbogen, verplooid, gebroken of verschoven worden zodat grote aardkost-structuren ontstaan zoals gebergten en bekkens.

Programma
Algemene inleiding, Geschiedenis van de geologie.

Geologische wetten en regels. Kringlopen en interne/externe krachten.

Stollings- en metamorfe gesteenten, hun ontstaan en betekenis.

Sedimentaire gesteenten: klei, zand, kalk, organisch -en indampingsgesteente  

Wat vertellen kleien, zanden en kalken ons meer? Afzettingsmilieu, sedimentlichamen  

Dimensies van geologische tijd en ruimte  

Klassieke stratigrafie: Litho-, Bio- en Chronostratigrafie en enkele moderne stratigrafieën    

Zeespiegelschommelingen beïnvloeden milieus en de vaste aarde  

Gesteenten buigen en breken. Structurele geologie.  

Grote aardkorst structuren. Tektoniek; gebergten en bekkens, paleogeografie

 

Tom Reijers

Tom Reijers was exploratiegeoloog voor Shell. Hij geeft tegenwoordig HOVO-cursussen alsmede gastlessen op middelbare scholen.