Menu

Femmes des Lumières: vrouwen in de Franse Verlichting

Invloedrijk, ambitieus en miskend

Femmes des Lumières: vrouwen in de Franse Verlichting
  • Cursusnummer: 22WV-1G21
  • Vakgebied: Taal en cultuur
  • Locatie: Groningen
  • Seizoen: 2022-winter/voorjaar
  • Dag: Dinsdag
  • Inschrijven voor:
    15 Feb 2022
  • Tijd: 13.15-15.00 uur
  • Cursusdata: 1 maart t/m 5 april
  • Prijs: € 145
  • Aantal colleges: 6
  • Werkvorm: Hoorcollege

Femmes des Lumières: vrouwen in de Franse Verlichting

Voltaire, Rousseau, Diderot, Montesquieu : bekende namen van de Franse Siècle des Lumières (2e helft 18e eeuw). Maar kent u ook Madame du Châtelet, Madame d’Épinay, Madame de Staël, Olympe de Gouges? Ook zij hebben, samen met veel andere verlichte vrouwen, deelgenomen aan de strijd voor de esprit critique, voor gelijkheid en vrijheid.

‘De eeuw van de vrouwen’: zo wordt  de 18e eeuw in Frankrijk wel eens genoemd, een  -relatief -  gunstige periode voor vrouwen uit de hogere kringen, tussen het autoritarisme van Lodewijk de Veertiende en dat van Napoleon. De bepalende rol van hun literaire salons werd erkend, maar toch werden vrijwel alle verlichte vrouwen uit deze periode lange tijd slechts aangeduid als gezellin, vriendin of mecenas van beroemde figuren, terwijl zij op een veel actievere manier deelnamen aan het bruisende intellectuele leven. 
Madame du Châtelet was niet alleen ‘de vriendin van Voltaire’ maar ook een belangrijk wiskundige en natuurkundige. Germaine de Staël schreef baanbrekende werken. Ambitieuze schilderessen kregen toegang tot kunstacademies. Anderen probeerden tijdens de Revolutie hun rechten te verdedigen en Olympe de Gouges schreef de Verklaring van de Rechten van de Vrouw en de Burgeres.  

Na eeuwen van miskenning zijn dankzij de feministische golf van de jaren ’70 deze opmerkelijke Femmes des Lumières herontdekt, net als Belle van Zuylen in Nederland.

Programma

1. De Verlichting in Frankrijk / Vrouwenbeeld in de 18e eeuw / De ‘eeuw van de vrouwen’?  

2. Salonnières : de literaire salons bepalend voor de ontwikkeling van nieuwe ideeën.

3. Épistolières (brievenschrijfsters) en vriendinnen van beroemde verlichte intellectuelen.

4. Femmes de lettres: romans, essays en opvoedingsgeschriften (Madame d’Épinay, Madame de Staël).

5. Femmes des arts : succesvolle schilderessen / Femme de sciences : Madame du Châtelet.

6. Femmes politiques : de revolutionair Manon Roland, Théroigne de Méricourt, Olympe de Gouges.

Alberte Roué

Alberte Roué was verbonden aan de afdeling Frans van Romaanse Talen en Culturen (RTC) bij de RUG. Ze gaf daar colleges Franse taalvaardigheid en cultuur.