Menu

Italiaanse romans op filmdoek (1960-heden)

Over de vertaling van Italiaanse letters in bewegende beelden

Italiaanse romans op filmdoek (1960-heden)
  • Cursusnummer: 21N-1G15
  • Vakgebied: Kunst- en cultuur(geschiedenis)
  • Locatie: Groningen
  • Seizoen: 2021-Najaar
  • Dag: Dinsdag
  • Uiterste inschrijfdatum:
    20 Sep 2021
  • Tijd: 15.15-17.00 uur
  • Cursusdata: 28 september t/m 23 november, 19 oktober vervalt
  • Prijs: € 178.50
  • Aantal colleges: 8
  • Werkvorm: Hoorcollege met ruimte voor vragen en discussie
  • Cursusmateriaal:

    Digitale syllabus

  • Opmerkingen:

    Deze cursus wordt niet online aangeboden

Italiaanse romans op filmdoek (1960-heden)

Er zijn talloze voorbeelden voorhanden: vanaf het moment dat de Italianen films gingen maken, grepen zij bij het schrijven van hun scripts vaak naar literaire werken van hun landgenoten. En daar gaan zij nog altijd mee door. Gemakzucht of uitingen van bewondering? En doen ze dit vaker dan hun collega’s buiten Italië? Ter voorbereiding van de colleges lezen de cursisten wat mooie passages, in de colleges zelf bekijken we de vertaling op filmdoek.

We doen een greep uit de vele Italiaanse romans die ook werden verfilmd, o.a. van Luigi 
Pirandello, Alberto Moravia, Sandro Veronesi en Elena Ferrante. In ieder college bekijken 
we van een paar (vooraf te lezen) fragmenten wat de regisseurs daarmee hebben gedaan. 
Natuurlijk vergelijken we roman en film ook in hun geheel, al zal dat in sommige gevallen 
behalve interessant vooral zinloos zijn. Het gaat immers om twee verschillende takken van 
sport en zoals vaak gezegd wordt: “het boek is mooier dan de film”. Hoe dan ook richten we 
onze aandacht op de keuzes die de regisseur bij zijn ‘vertaling’ maakte en zullen we de 
prachtigste oplossingen tegenkomen.

Programma
College 1 – Korte inleiding op de naoorlogse Italiaanse literatuur- en filmgeschiedenis. We zien fragmenten uit Il bell’Antonio van Mauro Bolognini, uitgekomen in 1960, gebaseerd op de gelijknamige roman (1949) van Vitaliano Brancati. Verder aandacht voor Visconti’s verfilming (1963) van Il gattopardo (De tijgerkat) van Tomasi de Lampedusa, uitgekomen (postuum) in 1958.

College 2 – Pier Paolo Pasolini: roman- én scriptschrijver. Enkele titels die ter sprake komen: Accattone (in vertaling Klaploper, uitgebracht in 1961), Il Decameron (1971), I racconti di Canterbury (1972). 

College 3 – Hoe de gebroeders Taviani rijkelijk putten uit toneelstukken en novellen van Luigi Pirandello: o.a. Kaos (1984) en Tu ridi (1998). Verder (van dezelfde regisseurs): Padre padrone (1977) naar de autobiografische roman van Gavino Ledda (1975).

College 4 – Centraal staat Bertolucci’s verfilming (1970) van Il conformista (1951) van Alberto Moravia. Ook aandacht voor verfilmingen van enkele andere romans van Moravia (door andere regisseurs). We maken een korte uitstap naar Bertolucci’s laatste film Io e te (2012) naar de gelijknamige roman van Niccolò Ammaniti (2011). 

College 5 - Periode 1980-2000. Een kleine selectie, waaronder Il nome della rosa (De naam van de roos, 1986) van de Franse regisseur Jean Jacques Annaud, geïnspitreerd op Umberto Eco’s gelijknamige bestseller (1980) en La leggenda del pianista sull’oceano (Giuseppe Tornatore, 1998) naar Alessandro Baricco’s monoloog Novecento (1994).

College 6 – Periode 2000-2010 (I). Zuid-Italië in grimmige gedaanten: Io non ho paura (Gabriele Salvatores, 2003), gebaseerd op de gelijknamige roman (in vertaling Ik ben niet bang) van de eerder genoemde Niccolò Ammaniti: Certi bambini (Sommige kinderen) van Andrea en Antonio Frazzi (2004) naar de gelijknamige roman van Diego De Silva (2001); Gomorra van Matteo Garrone (2008) geïnspireerd op het spraakmakende boek van Roberto Saviano (2006).

College 7 – Periode 2000-2010 (II). Enkele parels: La forza del passato (Piergiorgio Gay, 2002) naar de gelijknamige roman van Sandro Veronesi (2000). De letterlijke vertaling is De kracht van het verleden, maar de vertaler koos voor de titel In de ban van mijn vader; Caos calmo (Antonello Grimaldi. 2008), naar de gelijknamige roman van dezelfde auteur, uitgekomen in 2005; Acciaio (Staal), geschreven door Silvia Avallone (2010) en verfilmd door Stefano Mordini (2012). 

College 8 – Aandacht voor twee recente tv-series, gebaseerd op de Napolitaanse reeks L’amica geniale (De geniale vriendin) van Elena Ferrante. Welke Italiaanse literaire werken werden er in de laatste tien jaar nog meer verfilmd? We zien enkele fragmenten die worden ingebracht door de cursisten zelf.

Maaike Dicke

Maaike Dicke is docente Italiaanse taal en cultuur.