Menu

Joods verleden in Midden Europa (cursus in Friesland)

Een historische reis langs vier hoofdsteden

Joods verleden in Midden Europa (cursus in Friesland)
  • Cursusnummer: 21N-2F05
  • Vakgebied: Geschiedenis
  • Locatie: Leeuwarden
  • Seizoen: 2021-Najaar
  • Dag: Woensdag
  • Uiterste inschrijfdatum:
    15 Sep 2021
  • Tijd: 11.00-14.00 uur
  • Cursusdata: 29 september t/m 17 november, 20 oktober vervalt
  • Prijs: € 180
  • Aantal colleges: 7
  • Werkvorm: Hoorcollege met ruimte voor vragen en discussie
  • Cursusmateriaal:

    Syllabus, inbegrepen bij de cursusprijs

  • Opmerkingen:

    Deze cursus wordt niet online aangeboden

Joods verleden in Midden Europa (cursus in Friesland)

“Alles gaat voorbij, behalve het verleden.”  
Het verleden van de Joodse gemeenschappen in Midden-Europa en het gemis van nu. 

In geen ander deel van de wereld, met de Verenigde Staten als uitzondering,  speelden de Joden zo een belangrijke rol in de maatschappij als in Midden-Europa. Op cultureel gebied, in de wetenschap, in de economie.  
De collegereeks opent met een driedelige inleiding in de algemene Joodse geschiedenis: van de Bijbelse koning David tot de stichting van de staat Israël, waarbij de focus op Europa - en meer specifiek -  op Midden-Europa ligt.  Met name de laatste tweeënhalve eeuw vraagt  onze aandacht te beginnen met het slechten van de gettomuren aan het einde van de 18e eeuw, gevolgd door het moeizame proces van de Joodse emancipatie. Aan de orde komen zowel perioden van bloei, welvaart en glorie alsook de sinistere kanten van het bewogen Joodse verleden: antisemitisme, vernedering, pogroms.  
Hoe verging het destijds de Joodse gemeenschappen in Warschau en in de belangrijkste steden van het Habsburgse keizerrijk Wenen, Boedapest en Praag? En hoe zag het Joodse leven er in deze steden uit na de Eerste Wereldoorlog, toen de politieke kaart van Europa ingrijpend was veranderd?  
Tijdens de Tweede Wereldoorlog volgde de catastrofe, ongekend in de Europese geschiedenis. De barbaarse liquidatie van Joden door het naziregime van Adolf Hitler. De Shoah betekende het wrede einde van de Joodse aanwezigheid in de gehele Midden-Europese regio.      
Na de oorlog volgde een naschok. Anders dan in West-Europa was onder de communistische dictaturen zelfs van het geringste herstel van het Jodendom geen sprake. Naar voorbeeld van de Sovjet-Unie voerden de communistische autoriteiten het “staats-antisemitisme” in. Met als gevolg dat gedurende de Koude Oorlog de Joden herhaaldelijk als zondebok fungeerden. Pas na de val van het communisme in 1989 kwam hierin een verandering.  
De nachtmerrie is voorbij, maar de diepe wonden helen niet. Wat valt te zeggen over het leven van de Joodse gemeenschappen in het Midden-Europa van heden?       
   
 

Justa Renner-van Niekerk

Justa Renner-van Niekerk verzorgt de audiovisuele presentatie en doet literatuuronderzoek voor dit college


Hans Renner

Prof. dr. Hans Renner is emeritus hoogleraar in Midden- en Oost-Europese Geschiedenis aan de RUG.