Menu

Een geschiedenis van de Hanze

Van hechte stedenbond tot los netwerk van egoïsten

Een geschiedenis van de Hanze
  • Cursusnummer: 20WG09
  • Vakgebied: Geschiedenis
  • Locatie: Groningen
  • Seizoen: Winter 2020 (start januari-maart)
  • Dag: Maandag
  • Uiterste inschrijfdatum:
    21 Jan 2020
  • Tijd: 15.00-17.00 uur uur
  • Cursusdata: 3 februari t/m 16 maart
  • Prijs: € 145
  • Aantal colleges: 6
  • Werkvorm: Hoorcollege met ruimte voor vragen en discussie
  • Cursusmateriaal:

    Aanbevolen literatuur: Hanno Brand, Egge Knol (eds.) 'Koggen, kooplieden en kantoren. De Hanze, een praktisch netwerk' (Hilversum, Verloren 2010 tweede druk)

Een geschiedenis van de Hanze

Over een tijdsbestek van meerdere eeuwen drukte de Hanze een heel eigen stempel op de internationale handel in Noordwest-Europa. Enerzijds introduceerde de Hanze nieuwe handelstechnieken en was zij innoverend, anderzijds stond het eigenbelang voorop en werd hierbij politieke dwang en oorlogsvoering niet geschuwd. 

Tegenwoordig hebben historici veel meer oog voor de regionale en lokale tegenstellingen binnen de Hanze en voor het wel zeer losse karakter van dit netwerk van pragmatici, die de Hanze als slechts één van de instrumenten zagen om hun economische belangen te verdedigen. De Hanze voegde zich naar de veranderende omstandigheden en deed dit bijna vier eeuwen lang met wisselend succes. 

Hoewel de Hanze een vast begrip is in onze historische canon, discussiëren historici nog steeds over het moment van haar ontstaan en ondergang en over haar organisatievorm en betekenis. In deze cursus gaan we in op de wezenskenmerken van de Hanze, haar opkomst en verval en op de vele zienswijzen die in de geschiedschrijving over de Hanze opgeld deden. We proberen een verklaring te geven voor haar lange bestaan en de grote invloed in Noordwest Europa in de periode tussen circa 1300 en 1600. 

Programma 

  1. Vroege verschijningsvormen van de Hanze
  2. De uitbouw van een handelssysteem
  3. Kooplieden, instituties en netwerken
  4. Regionale en lokale tegenstellingen binnen de Hanze
  5. De Hanze tussen de opkomende grootmachten
  6. Een 'imagined community': nadagen en naklinken van de Hanze.
Hanno Brand

Hanno Brand (1959) is historicus en bijzonder hoogleraar aan de Rijksuniversiteit Groningen.