Menu

Waarom bestaat de wereld?

Een filosofisch onderzoek naar haar oorsprong

Waarom bestaat de wereld?
  • Cursusnummer: 21W-2F02
  • Vakgebied: Filosofie
  • Locatie: Leeuwarden en online
  • Seizoen: 2021-Winter/voorjaar
  • Dag: Woensdag
  • Uiterste inschrijfdatum:
    17 Feb 2021
  • Tijd: 14.00-16.30 uur
  • Cursusdata: 3 maart t/m 14 april
  • Prijs: € 232
  • Aantal colleges: 7 colleges met verlengde collegeduur
  • Werkvorm: Hoorcollege met ruimte voor vragen en discussie
  • Cursusmateriaal:

    Syllabus, verkrijgbaar bij de docent (€ 17,50) of digitaal.

  • Opmerkingen:

    Als het niet mogelijk is om de colleges in maart op locatie te beginnen, dan zullen de colleges online worden gegeven.

Waarom bestaat de wereld?

De vraag naar de oorsprong van de wereld is al zo oud als de mensheid. In deze cursus worden verschillende mogelijke antwoorden op deze vraag besproken en wordt vanuit filosofisch perspectief bekeken hoe plausibel die antwoorden zijn. We bespreken denkers als Anselmus, Spinoza, Leibniz, Kant en Wittgenstein. Daarnaast laten we ook hedendaagse kosmologen als Vilenkin, Krauss en Tegmark aan het woord.

Waaruit de schepping is opgerezen? 
Misschien heeft ze zichzelf geschapen- of misschien ook niet 
Hij die in de hoogste hemel op haar neerkijkt, 
hij alleen weet het- of misschien ook niet.  
Rigveda (1500 v.Chr.) 

De vraag naar de oorsprong van de wereld is al zo oud als de mensheid en werd eerst besproken in  mythologie en religie. Langzamerhand werd de vraag onderwerp van filosofie en wetenschap. 
In deze cursus kijken we vooral vanuit de moderne filosofie en wetenschap naar deze vraag. We onderzoeken verschillende antwoorden die op de vraag gegeven zijn. Dit zijn zowel antwoorden uit de filosofie en theologie als uit de moderne natuurwetenschap. Deze antwoorden proberen we te evalueren op plausibiliteit. Ook bespreken we de mogelijkheid dat de vraag principieel onbeantwoordbaar is. 
We bespreken denkers als Parmenides, Plotinus, Anselmus, Spinoza, Leibniz, Kant, Wittgenstein en de hedendaagse Franse denker Meillassoux. Ook hedendaagse kosmologen als Hawking, Vilenkin, Krauss en Tegmark komen aan het woord. Een cursus voor iedereen die zich opnieuw wil bezinnen op de oorsprong van ons bestaan.   

Programma

1. De vraag naar het bestaan van de wereld. Hoe kunnen we deze vraag verhelderen? 
2-3. Het zijn en het niets (Parmenides en de moderne filosofie). Bewustzijn, ruimte, tijd en het abstracte zijn: zouden ze ook niet kunnen bestaan?  
4. Het idee van God  (Anselmus, Spinoza, Leibniz). Kunnen we het bestaan uit God begrijpen?  Is het idee van God consistent? 
5. Bestaat de wereld noodzakelijk? (Kant, Meillassoux). Er lijkt geen mogelijkheid het noodzakelijk bestaan van wat dan ook aan te tonen. 
6. Het universum als in zichzelf besloten geheel (Hawking, Smith, Grunbaum). Kan het universum zijn eigen oorsprong zijn? 
7. Kunnen we het bestaan van de wereld begrijpen uit de wiskunde? (Vilenkin, Krauss, Tegmark).  Agnostische posities: het bestaansmysterie. 
 

Arnold Ziegelaar

Arnold Ziegelaar (1962) is filosoof, beeldend kunstenaar en schrijver en als docent filosofie werkzaam in het hoger onderwijs