Menu

Waar zit je geweten?

De oorsprong van goed en kwaad

Waar zit je geweten?
  • Cursusnummer: 20WG04
  • Vakgebied: Filosofie
  • Locatie: Groningen
  • Seizoen: Winter 2020 (januari-maart)
  • Dag: Dinsdag
  • Uiterste inschrijfdatum:
    7 Jan 2020
  • Tijd: 14.15-16.00 uur uur
  • Cursusdata: 21 januari t/m 24 maart
  • Prijs: € 178.50
  • Aantal colleges: 8
  • Werkvorm: Hoorcollege met ruimte voor vragen en discussie
  • Cursusmateriaal:

    Cursusmateriaal wordt digitaal ter beschikking gesteld.

Waar zit je geweten?

De filosofische ethiek worstelt al meerdere millennia met de vraag wat goed en kwaad is. Het idee dat morele oordelen louter vormen zijn van mentale manipulatie werd al snel door Socrates en Plato verworpen. Men beriep zich vaak op eeuwige essenties of op het bovennatuurlijke. In de moderne tijd ontstond ook het idee dat het goede het grootste geluk voor het grootste aantal was. Zo zou je het exact kunnen meten. Diverse wetenschappen deden ook suggesties. 

Sociologen onderzochten de morele samenhang van samenlevingen, cultureel antropologen onderzochten de culturele verschillen in de moraal, ontwikkelingspsychologen het ontluiken van moreel besef. Tijdens deze cursus onderzoeken we hoe al deze modellen te verenigen zijn met het idee dat mensen geëvolueerd zijn. Ethologisch onderzoek laat namelijk zien dat ook sommige dieren ‘protomoreel’ gedrag vertonen, waaronder altruïstisch gedrag en zelfs empathie. De grote vraag is dan hoe dergelijke talenten bij de mens verder konden uitgroeien tot een echt moreel besef en een gevoeligheid voor morele oordelen. 

Programma 

  1. Sofisten versus Socrates: is moraal louter manipulatie?
  2. Op zoek naar het fundament van de moraal: Aristoteles tot en met Kant .
  3. Darwin, Spencer, Nietzsche & Moore: wat impliceert evolutie?
  4. De moraal van zelfzuchtige genen: sociobiologie en evolutionaire psychologie.
  5. Gedragsonderzoek bij apen en samenwerking via voor wat hoort wat.
  6. Morele evolutie van oermens tot nu: o.a. Alexander en Tomasello.
  7. De evolutie van het geweten: Haidt, Boesch en Greene.
  8. Mens, mismatch & moraal: synthese en de naturalistische drogreden.
Pouwel Slurink

Dr. Pouwel Slurink studeerde filosofie in Nijmegen en gaf les aan diverse universiteiten en instellingen. Hij schreef veel over evolutie en filosofie