Menu

Stenen kunnen spreken: introductie in de Geologie

Geschiedenis van de geologie. Wetten, tijd, ruimte, krachten en gesteentesoorten

Stenen kunnen spreken: introductie in de Geologie
  • Cursusnummer: 20N-1G25
  • Vakgebied: Natuurwetenschap
  • Locatie: Groningen
  • Seizoen: najaar 2020
  • Dag: Maandag
  • Uiterste inschrijfdatum:
    7 Sep 2020
  • Tijd: 13.00-16.00 uur
  • Cursusdata: Maandag 21 september t/m 23 november
  • Prijs: € 232
  • Aantal colleges: 10
  • Werkvorm: Hoorcollege
  • Cursusmateriaal:

    Syllabus, verkrijgbaar via de docent. € 20,00

Stenen kunnen spreken: introductie in de Geologie

Vanaf de vroege prehistorie is er interactie mens-aarde. Vanaf ongeveer 1800 ontstaat de wetenschap Geologie. Belangrijke inzichten waren geologische tijd en ruimte, wetten voor de gesteente opeenvolging (stratigrafie), de interactie klimaat-zeespiegelbewegingen en hoe grote aardkorst structuren werden gevormd. 

Acceptatie van geologische tijd was lang in conflict met religieuze dogma’s, maar was beslissend voor de geologie. Daarmee werd de werking begrepen van de boetserende krachten binnen en buiten de vaste aarde. In de gesteentekringloop hebben stollings-, metamorfe- en sedimentaire gesteenten een vaste plaats.
Die gesteentesoorten worden bepaald door korrelkenmerken en de scheikundige samenstelling van directe neergeslagen kristallen of ertsen. In sedimentaire gesteenten zijn bovendien fossielen belangrijk. Die helpen bij het vaststellen van afzettingsmilieu en relatieve ouderdom van het gesteente en bepalen soms de economische betekenis van de stenen. 
Zeespiegelschommelingen blijken in relatie te staan tot klimaatwisseling en veranderende krachtenverdeling in de vaste aarde. Daardoor kunnen aardbevingen, tsunami’s massa afschuivingen en vulkaanuitbarstingen ontstaan. Tenslotte kunnen gesteentelagen, verbogen, verplooid, gebroken of verschoven worden zodat grote aardkorst-structuren ontstaan zoals gebergten en bekkens.

Programma
21/09: Algemene inleiding; Geschiedenis van de geologie. 
28/09: Geologische wetten en regels. Kringlopen en interne/externe krachten. 
05/10: Stollings- en metamorfe gesteenten, ontstaan en betekenis . 
12-10: Sedimentaire gesteenten: klei, zand, kalk, organisch -en indampingsgesteente   
19-10: Wat vertellen kleien, zanden en kalken ons meer? Afzettingsmilieu, sedimentlichamen  
26-10: Dimensies van geologische tijd en ruimte  
02-11: Klassieke stratigrafie: Litho-, Bio- en Chronostratigrafie en enkele moderne stratigrafieën    
09-11: Zeespiegelschommelingen beïnvloeden milieus en de vaste aarde  
16-11: Gesteenten buigen en breken. Structurele geologie  
23-11: Grote aardkorststructuren. Tektoniek; gebergten en bekkens, paleogeografie 
 

Tom Reijers

Tom Reijers was exploratiegeoloog voor Shell. Hij geeft tegenwoordig HOVO-cursussen alsmede gastlessen op middelbare scholen.