Menu

Halt hier Grenze

De grensoverschrijdende waarde van grenzen

Halt hier Grenze
  • Cursusnummer: 20N-2F16
  • Vakgebied: Geschiedenis
  • Locatie: Leeuwarden
  • Seizoen: najaar 2020
  • Dag: Maandag
  • Uiterste inschrijfdatum:
    7 Sep 2020
  • Tijd: 13.30-15.30 uur
  • Cursusdata: 21 september t/m 2 november 2020, 12 oktober vervalt
  • Prijs: € 145
  • Aantal colleges: 6
  • Werkvorm: Hoorcollege met ruimte voor vragen en discussie

Halt hier Grenze

Ieder volk wil een eigen territorium. Indringers worden door grenstekens gewaarschuwd: "HALT HIER GRENZE"!!! 
Bij een inval volgt oorlog. Na oorlog komt er een vredesverdrag en een nieuwe grens als een  versteende ondertekening van dit verdrag. Als spanningen verdwijnen  kunnen grenzen doorlaatbaar, verlegd, of zelfs opgeheven worden.

Door politieke ingrepen kan een grens plotseling totaal gewijzigd worden, met alle rampzalige gevolgen voor mensen die er vlakbij wonen. Vaak moeten ze vluchten met achterlating van hun bezit. Anderzijds prikkelt een grens mensen ook oude conflicten op te lossen en te streven naar soepeler contacten met het buurland.

Voorbeelden zijn er te over. In 1952 wordt het IJzeren Gordijn ondoordringbaar. In 1961 sluit het vluchtgat  Berlijn. De nieuwe "vredesgrens" met Polen oogt ook niet erg vreedzaam. Na 1989 verdwijnen ze in hoog tempo. 
De grens tussen Nederland en België ontstaat in 1648 na oorlogvoering. Eeuwenlang was Staats-Vlaanderen een tweederangs wingewest van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Den Haag  en zelfs Middelburg hadden geen interesse. Na een bewogen geschiedenisverleden is de grens nu volstrekt doorlatend. 
Finland en de Sovjet-Unie kenden grote  problemen over het verloop van de grens. Door tijdig mee te buigen heeft Finland zijn zelfstandigheid weten te bewaren. 
 

Programma

- Het IJzeren Gordijn wordt een onneembare vesting. Wat is het lot van de grensbewoners in Duitsland? 
- De bouw van de Muur in Berlijn brengt grote problemen met zich mee. Hoe reageerden de mensen hierop? Na 1989 nog steeds "Mauer im Kopf" ? 
- De nieuwe Duits-Poolse grens zorgt voor grote vluchtelingenstromen die moeilijk op te vangen zijn. Erkenning van deze grens volgt pas in 1990. 
- Finland maakt zich in 1918 los van Rusland. In de Tweede Wereldoorlog kiest het land voor Hitler met rampzalige gevolgen. Door slimme diplomatie blijft het onafhankelijk.  
- De grens tussen België en Zeeuws-Vlaanderen staat pas vast in 1648. Zowel Frankrijk als België eisen het later op. Hoe denkt men nu over aansluiting bij België?  
 

Klaas Hoogenboezem

Drs. Klaas Hoogenboezem (1940) was tot 2005 docent geschiedenis en aardrijkskunde aan het Hondsrugcollege in Emmen.