Menu

Beeldende kunst en onze hersenen

Beeldende kunst en onze hersenen
  • Cursusnummer: 20N-1G15
  • Vakgebied: Kunst- en cultuur(geschiedenis)
  • Locatie: Groningen
  • Seizoen: najaar 2020
  • Dag: Maandag
  • Uiterste inschrijfdatum:
    14 Sep 2020
  • Tijd: 14.00-16.00 uur
  • Cursusdata: 28 sept t/m 23 november, 12 oktober vervalt
  • Prijs: € 178.50
  • Aantal colleges: 8
  • Werkvorm: Hoorcollege
  • Cursusmateriaal:

    Handouts, de powerpoints van dit college worden niet digitaal beschikbaar gesteld

Beeldende kunst en onze hersenen

Wat is het geheim achter de impressionistische schilderijen van Monet? Hoe kan Picasso’s Stierenkop slechts bestaan uit een fietsstuur en een zadel? Het antwoord op deze vragen heeft te maken met hoe onze hersenen werken. Kunstenaars maken gebruik van de eigenaardigheden van ons brein en het visuele systeem en spelen daar in hun werk dikwijls een spel mee. 

Het produceren en begrijpen van de visuele kunsten zijn menselijke vaardigheden die weliswaar geleerd worden in de cultuur, maar ook geënt zijn op de eigenschappen van ons brein. Door de recente stroomversnelling in het hersenonderzoek is het nu mogelijk een antwoord te geven op de vraag waarom bepaalde prikkels door kunstwerken zo’n sterke respons uitlokken van het brein. In deze cursus worden kunstwerken uit het verleden en de moderne tijd, maar ook afbeeldingen uit reclame en populaire cultuur, bestudeerd vanuit het perspectief van de eigenschappen van onze hersenen.

Programma
In onderlinge samenhang komen onder andere de volgende onderwerpen aan de orde: 19e eeuwse en recente waarnemingstheorieën in relatie tot de beeldende kunst; case studies over het menselijk gelaat in de kunst en de karikatuur; de neurofysiologie/biologie en de kunst zoals het licht-donker en kleuren zien; op-art; synesthesie (de communicatie tussen de zintuigen); case studies van kunstenaars met hersenbeschadiging; een ‘wetenschappelijke’ tekenmethode voor het bereiken van een overtuigend naturalisme; de artistieke werkstukken van autisten en primaten; het diepte zien in het platte vlak en bijzondere toepassingen van het perspectief. Verder besteden we aandacht aan de meest actuele literatuur op het snijvlak van de neurologie/biologie, neuropsychologie én de kunsten, maar ook het beroemde boek Art & Illusion van E.H. Gombrich waarin hij de ontwikkeling van het westerse naturalisme verklaart vanuit de mentale processen die betrokken zijn bij het maken én het beschouwen van kunst. We bezien het boek in het licht van de huidige inzichten. 
 

Johan Holtrop

Drs. J. Holtrop is kunsthistoricus en werkt als docent voor HOVO sinds 1996